Przejdź do głównej treści
Wielogłos
Wszystkie sprawy

Legislacja

Nadzór nad kontrolą operacyjnąPolska

Komisje rekomendują przyjęcie 18 z 26 poprawek Senatu do ustawy o kontroli operacyjnej

Senat zaproponował 26 poprawek do uchwalonej przez Sejm ustawy, która ma wzmocnić nadzór sądowy i prokuratorski nad kontrolą operacyjną dziewięciu formacji. Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych oraz Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka rozpatrzyły je 2 września 2026 r. i rekomendują Sejmowi przyjęcie 18 oraz odrzucenie 8 poprawek. Senat chce m.in. umożliwić sądowi i prokuratorowi żądanie dodatkowych materiałów, ustanowić terminy niszczenia zbędnych danych oraz rozszerzyć jawną sprawozdawczość. Ostateczne rozstrzygnięcie należy do Sejmu; ustawa nadal nie obowiązuje.

Pytanie rozstrzygane w tej sprawie: Jak Sejm rozstrzygnie 26 poprawek Senatu do ustawy wzmacniającej nadzór sądowy i prokuratorski nad kontrolą operacyjną?

OrganKomisja Administracji i Spraw Wewnętrznych oraz Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka

komisje, które rozpatrzyły poprawki Senatu i przedstawiły Sejmowi rekomendacje

Bieżący etapPrace komisji

Ostatnia zmiana:

Co dalejRozstrzygnięcie poprawek Senatu przez Sejm

Po sprawozdaniu komisji Sejm ma głosować nad 26 poprawkami Senatu; komisje rekomendują przyjęcie 18 i odrzucenie 8.

Oficjalnie zapowiedziane

[1][4]

Najważniejsze różnice

Sedno sporu

  1. Czy nadzorujący otrzyma pełniejszy materiał

    RPO wskazuje, że bez wyraźnego prawa żądania pełniejszych akt sąd może opierać się na wyselekcjonowanych materiałach. Senat proponuje prawo żądania dodatkowych materiałów. [5][8]

  2. Terminy usuwania zbędnych danych

    RPO krytykuje nieokreślone określenie „niezwłocznie” przy niszczeniu materiałów. Poprawki Senatu wprowadzają maksymalny termin i obowiązek poinformowania o zniszczeniu. [5][8]

  3. Wykonalność nadzoru

    RPO ostrzega, że dyżurowy tryb, obciążenie Sądu Okręgowego w Warszawie i brak przypisania sędziego do sprawy mogą ograniczyć realne korzystanie z nowych kompetencji. [5]

  4. Zakres reformy gwarancji

    RPO ocenia, że ustawa nie zastępuje całościowej reformy zewnętrznego nadzoru ani procedury zawiadamiania osoby objętej niejawną inwigilacją. [7]

Skutki dla ludzi i instytucji

Co to oznacza w praktyce

  1. Nowe obowiązki dla służb i organów nadzorczych

    Przewidziane rozwiązania wymagają uzasadniania postanowień, przekazywania informacji o kontroli i regulują niszczenie materiałów; mogą zwiększyć liczbę dokumentów i procedur w sądach oraz służbach. [2][3]

  2. Szybsza weryfikacja materiałów

    Jeżeli poprawki Senatu zostaną przyjęte, materiały mają być przygotowywane tak, aby umożliwić szybką i rzetelną weryfikację, z oznaczeniem tajemnic prawnie chronionych. [8]

  3. Ograniczenie uprawnień Inspektora Nadzoru Wewnętrznego

    Tekst uchwalony przez Sejm uchyla podstawy kontroli operacyjnej i zakupu kontrolowanego Inspektora Nadzoru Wewnętrznego oraz ogranicza jego dostęp do informacji objętych tajemnicami. [2]

  4. Brak objęcia wcześniejszych kontroli

    Przewidziane obowiązki i uprawnienia nie mają dotyczyć kontroli operacyjnych zarządzonych przed wejściem ustawy w życie. [2]

Zakres decyzji

Co się zmienia

  1. Bieżący nadzór nad kontrolą

    Tekst uchwalony przez Sejm przewiduje uzasadnianie postanowień, przekazywanie informacji o przebiegu i wynikach kontroli oraz możliwość zakończenia jej przez sąd lub prokuratora. [2]

  2. Dostęp do dodatkowych materiałów

    Senat proponuje, aby sąd i właściwy prokurator mogli żądać całości albo określonego zakresu materiałów zebranych przed wnioskiem o kontrolę. [8]

  3. Terminy niszczenia zbędnych materiałów

    Senat proponuje co do zasady trzy miesiące od zakończenia kontroli na zniszczenie zbędnych materiałów, z możliwością jednego przedłużenia o kolejne trzy miesiące, oraz 14 dni na informację o zniszczeniu. [8]

  4. Rekomendacje komisji dla Sejmu

    Po rozpatrzeniu uchwały Senatu 2 września komisje rekomendują przyjęcie poprawek nr 1, 3, 4, 6, 7, 9, 10, 12, 13, 15, 16, 18, 19, 20, 22, 23, 25 i 26 oraz odrzucenie pozostałych ośmiu. [1]

Projekt a wynik prac

Co zmieniło się podczas prac

  1. Dostęp do materiałów przed wnioskiem

    Wcześniej
    Tekst uchwalony przez Sejm nie zawierał wskazanego w poprawkach uprawnienia do żądania dodatkowych materiałów zebranych przed wnioskiem.
    Po zmianie
    Senat proponuje takie uprawnienie dla sądu i właściwego prokuratora. [2][8]

  2. Konkretyzacja niszczenia materiałów

    Wcześniej
    Tekst sejmowy reguluje niszczenie materiałów bez terminów opisanych w poprawkach Senatu.
    Po zmianie
    Senat proponuje termin trzech miesięcy, jedno możliwe przedłużenie o trzy miesiące i 14 dni na przekazanie informacji o zniszczeniu. [2][8]

  3. Rozszerzenie jawnej informacji rocznej

    Wcześniej
    Tekst uchwalony przez Sejm przewiduje informacje o przebiegu i wynikach kontroli.
    Po zmianie
    Senat proponuje ujęcie w jawnej rocznej informacji Prokuratora Generalnego danych o żądaniach informacji i zakończeniu kontroli przez sąd lub prokuratora. [2][8]

3 udokumentowane

Stanowiska

Skala opisuje relację stanowiska do tej konkretnej decyzji. Nie ocenia prawdziwości argumentów ani uczestnika. Szczegółowe argumenty i podstawę dokumentową można rozwinąć na każdej karcie.

Stanowiska wobec tej decyzji
  • Rada MinistrówZdecydowanie za
  • Rzecznik Praw ObywatelskichWarunkowo lub niejednoznacznie
  • SenatZdecydowanie za

Relacja do decyzji: Zdecydowanie za

Rada Ministrów

wnioskodawca projektu

Rada Ministrów wnosiła projekt, wskazując potrzebę usunięcia luk w nadzorze nad czynnościami służb ingerującymi w prywatność.

Argumenty i podstawa dokumentowa

Najważniejsze argumenty

  • Reforma ma usuwać luki w nadzorze sądowym nad najbardziej ingerującymi w prywatność czynnościami służb. [3]
  • Rząd wskazuje, że bieżący dostęp sądu do wyników kontroli oraz możliwość jej przerwania zwiększą skuteczność nadzoru. [3]
  • Według rządu kontrola niszczenia materiałów i informacja dla parlamentu zwiększą przejrzystość. [3]
  • Rząd uznaje odebranie Inspektorowi Nadzoru Wewnętrznego kontroli operacyjnej i zakupu kontrolowanego za proporcjonalne oraz niewpływające na wykonywanie jego zadań. [3]
  • OSR zakłada brak dodatkowych wydatków ponad obowiązujące limity, choć dopuszcza więcej dokumentów i procedur w sądach oraz służbach. [3]
Stanowisko z [3]

Relacja do decyzji: Warunkowo lub niejednoznacznie

Rzecznik Praw Obywatelskich

organ ochrony praw człowieka

RPO popiera kierunek zwiększania zewnętrznego nadzoru, ale ocenia, że ustawa i jej praktyczne gwarancje wymagają dalszego wzmocnienia.

Argumenty i podstawa dokumentowa

Najważniejsze argumenty

  • RPO pozytywnie ocenia kierunek zwiększenia nadzoru sądowego i prokuratorskiego oraz konkretne gwarancje ustawy. [5][7]
  • RPO żąda wyraźnej kompetencji sądu do żądania dodatkowych materiałów lub całości akt przed decyzją i przy przedłużeniu kontroli. [6]
  • RPO postuluje określone terminy przekazania wyników, niszczenia zbędnych materiałów i poinformowania o tych czynnościach. [7]
  • Dyżurowy tryb, przeciążenie Sądu Okręgowego w Warszawie i brak przypisania sędziego do sprawy mogą ograniczać realność nadzoru. [5]
  • Ustawa nie zastępuje całościowej reformy zewnętrznego nadzoru ani procedury zawiadamiania osoby objętej niejawną inwigilacją. [7]

Postulowana zmiana: Doprecyzowanie dostępu do materiałów, terminów, organizacji pracy sądu i dalszych gwarancji systemowych.

Relacja do decyzji: Zdecydowanie za

Senat

izba, która przyjęła poprawki

Senat przyjął 26 poprawek wzmacniających konkretne mechanizmy nadzoru i rozliczalności.

Argumenty i podstawa dokumentowa

Najważniejsze argumenty

  • Senat proponuje prawo sądu i właściwego prokuratora do żądania dodatkowych materiałów zgromadzonych przed wnioskiem. [8]
  • Materiały mają być uporządkowane dla szybkiej i rzetelnej weryfikacji, z oznaczeniem tajemnic prawnie chronionych. [8]
  • Senat proponuje maksymalny termin niszczenia zbędnych materiałów oraz termin przekazania informacji o wykonaniu zniszczenia. [8]
  • Senat proponuje rozszerzenie jawnej informacji Prokuratora Generalnego o dane o działaniach sądów i prokuratorów. [8]

Postulowana zmiana: Przyjęcie 26 poprawek Senatu.

Stanowisko z [8]

Porównanie argumentów

Najważniejsze różnice w argumentach

Zakres nadzoru

Rada Ministrów
Rząd uznaje projektowany nadzór za potrzebne usunięcie luk. [3]
Senat
Senat proponuje dostęp do dodatkowych materiałów dla sądu i prokuratora. [8]
Rzecznik Praw Obywatelskich
RPO domaga się wyraźnego prawa żądania pełniejszych materiałów. [6]

Gwarancje praktyczne

Rada Ministrów
Rząd przewiduje więcej procedur, bez wzrostu wydatków ponad obowiązujące limity. [3]
Senat
Senat proponuje terminy niszczenia i obowiązki informacyjne. [8]
Rzecznik Praw Obywatelskich
RPO wskazuje na ryzyko organizacyjne i potrzebę dalszych gwarancji. [5][7]

Rozstrzygnięcie

Wynik głosowania

Sejm uchwalił projekt w całości.

Za: 264Przeciw: 1Wstrzymujący się: 176Nie głosowało: 19
  • 264 za
  • 1 przeciw
  • 176 wstrzymujący się
  • 19 nie głosowało
Uprawnionych
460
Oddano głosów
441
Udział
95.9%
Różnica za–przeciw
263

Jak głosowały kluby, koła i posłowie niezrzeszeni

Pełne nazwy odpowiadają skrótom grup z imiennego wykazu Sejmu z chwili głosowania.

GrupaPosłówRozkładZaPrzeciwWstrz.Nie głos.
Centrum1515000
Demokracja43001
Koalicja Obywatelska (KO)156154002
Konfederacja1614002
Konfederacja Korony Polskiej30030
Lewica2121000
Posłowie niezrzeszeni74012
Prawo i Sprawiedliwość (PiS)147011388
Polska 20501514001
PSL–Trzecia Droga (PSL-TD)3232000
Razem44000
Rozwój Plus (RozwojPlus)4030343

Głosowanie: [9][10]

Sprawdź imienną listę głosowania w źródle urzędowym

Dalsze etapy i scenariusze

Co może wydarzyć się dalej

  1. Zapowiedziany krok urzędowy

    Głosowanie Sejmu nad poprawkami Senatu

    Po sprawozdaniu komisji Sejm ma rozstrzygnąć 26 poprawek Senatu; terminu głosowania jeszcze nie wskazano. [1][4]

  2. Zapowiedziany krok urzędowy

    Pierwsza informacja o działalności Straży Granicznej

    Minister właściwy do spraw wewnętrznych ma przedstawić pierwszą informację o działalności Straży Granicznej. [2]

    Warunek: Jeżeli ustawa wejdzie w życie w brzmieniu zawierającym ten obowiązek.

Wersje opracowania

Historia zmian w Wielogłosie

To daty publikacji i korekt opracowania. Daty urzędowych etapów sprawy pokazujemy osobno w przebiegu poniżej.

  1. Rewizja 5

    Korekta opracowania

    Zaktualizowaliśmy Sprawę po rozpatrzeniu 2 września 2026 r. poprawek Senatu przez komisje sejmowe.

    • Przebieg sprawy: Poprawki Senatu skierowano do komisji sejmowych → Komisje rozpatrzyły poprawki Senatu
    • Zmieniono opis: tryb analizy, datę zdarzenia, możliwe dalsze zdarzenia, najważniejsze zmiany, opis metody, organ, informację o przetwarzaniu AI, streszczenie, tytuł.
    • Dokument: druk sejmowy nr 3023; sprawozdanie komisji z 2 września 2026 r., wersja SHA-256:28c5666ac7c0b1272f4bba416f74fbfd7c5582374470564682e4de5910491c88.

    Źródła tej zmiany

  2. Rewizja 4

    Korekta opracowania

    Zaktualizowaliśmy Sprawę na podstawie pełniejszego zestawu urzędowych źródeł i uzupełniliśmy jej opis.

    • Etap sprawy: Przyjęto → Prace komisji
    • Przebieg sprawy: brak wcześniejszego wpisu → Termin pierwszej informacji o działalności Straży Granicznej
    • Przebieg sprawy: brak wcześniejszego wpisu → Poprawki Senatu skierowano do komisji sejmowych
    • Przebieg sprawy: brak wcześniejszego wpisu → Zakończenie prac komisji przed III czytaniem
    • Przebieg sprawy: brak wcześniejszego wpisu → Projekt wpłynął do Sejmu
    • Przebieg sprawy: brak wcześniejszego wpisu → Sejm uchwalił ustawę
    • Przebieg sprawy: brak wcześniejszego wpisu → Senat przyjął 26 poprawek
    • Przebieg sprawy: Wpływ projektu → wpis usunięto
    • Przebieg sprawy: Opinia RPO → wpis usunięto
    • Przebieg sprawy: Pierwsze czytanie → wpis usunięto
    • Przebieg sprawy: Uchwalenie w Sejmie → wpis usunięto
    • Rada Ministrów: Zdecydowanie za → brak wcześniejszego wpisu
    • Rzecznik Praw Obywatelskich: Raczej za → brak wcześniejszego wpisu
    • Rada Ministrów: brak wcześniejszego wpisu → Zdecydowanie za
    • Rzecznik Praw Obywatelskich: brak wcześniejszego wpisu → Warunkowo lub niejednoznacznie
    • Senat: brak wcześniejszego wpisu → Zdecydowanie za
    • Wynik głosowania: 264 za, 1 przeciw, 176 wstrzymujących się i 19 niegłosujących na 460 uprawnionych — Ustawę uchwalono → 264 za, 1 przeciw, 176 wstrzymujących się i 19 niegłosujących na 460 uprawnionych — Sejm uchwalił projekt w całości.
    • Zmieniono opis: tryb analizy, pytanie decyzyjne, sedno sporu, datę zdarzenia, możliwe dalsze zdarzenia, najważniejsze zmiany, opis metody, organ, skutki praktyczne, zmiany podczas prac, informację o przetwarzaniu AI, streszczenie, tytuł, temat.
    • Dokument: Sejm X/2411; tekst ustawy po III czytaniu, wersja SHA-256:b4ed739aa3a72428f95664a0f86ed05e83da32370f923d85599b853c7f4248aa.
    • Dokument: druk sejmowy nr 2411, wersja SHA-256:54a9c3fb9ff67306d685fe6e956e789a5081911e6954063000db416e298d8448.
    • Dokument: Sejm X/2411, wersja stan na 2026-07-31.
    • Dokument: Sejm X/2411-proces, wersja SHA-256:8d23b30e3d02681872e9ff43c276e8480885f85234279e680a2c8ff699764d18.
    • Dokument: RPO II.519.344.2026, wersja 29 kwietnia 2026.
    • Dokument: RPO II.501.3.2026; opinia z 27 kwietnia 2026 r., wersja SHA-256:08e17e4c0101b3ca3225907eced6d40e6d57cfe5cde5dfca531feab2a41aeb1a.
    • Dokument: RPO II.501.3.2026; opinia uzupełniająca z 14 lipca 2026 r., wersja SHA-256:99d532468ce71db0c6b138ee74f992eb64b8fd707fcc7d3284e72775bf930fd6.
    • Dokument: RPO II.501.3.2026; opinia z 5 sierpnia 2026 r., wersja SHA-256:29a0b8c58b2f4eec301c49b1b5ff564461f374bf2e3a819e1449731f46a5d1f6.
    • Dokument: druk sejmowy nr 2991; uchwała Senatu z 6 sierpnia 2026 r., wersja SHA-256:4823d857bc8f8279014b2186118fee33fb328b9e8dc5527632723872386ccfc5.
    • Dokument: Sejm X/63/18, wersja 2026-07-31T11:48:48+02:00.
    • Dokument: Sejm X/63/18, wersja SHA-256:26cd93178155a0d9612b2058fdb93e8aa2f112f89e1bba6de671df705eb21517.
    • Dokument: Sejm X/63/18/PDF, wersja 2026-07-31T11:48:48+02:00.
    • Dokument: Sejm X/63/18/PDF, wersja SHA-256:bb213c1198d3a29cfa5f6f6c72523d9ccca865fc312a67d3337fbf368a5b7e10.

    Źródła tej zmiany

  3. Rewizja 3

    Korekta opracowania

    Dodano urzędowy podział głosowania według klubów, kół i posłów niezrzeszonych oraz bezpośredni odnośnik do listy imiennej. Doprecyzowano czas głosowania; wynik ogólny i status sprawy nie zmieniły się.

    • Wynik głosowania: 264 za, 1 przeciw, 176 wstrzymujących się i 19 niegłosujących na 460 uprawnionych — Ustawę uchwalono → 264 za, 1 przeciw, 176 wstrzymujących się i 19 niegłosujących na 460 uprawnionych — Ustawę uchwalono
    • Dokument: Sejm X/63/18, wersja 2026-07-31T11:48:48+02:00.
    • Dokument: Sejm X/63/18/PDF, wersja 2026-07-31T11:48:48+02:00.

    Źródła tej zmiany

Zobacz pełną historię

Etapy i terminy

Przebieg sprawy

  1. Zakończone

    Projekt wpłynął do Sejmu

    Rządowy projekt wpłynął do Sejmu jako druk nr 2411. [4]

  2. Zakończone

    Zakończenie prac komisji przed III czytaniem

    Komisje przedstawiły sprawozdanie po I czytaniu 16 lipca i sprawozdanie dodatkowe po II czytaniu 29 lipca. [4]

  3. Zakończone

    Sejm uchwalił ustawę

    W III czytaniu Sejm uchwalił projekt: 264 posłów było za, 1 przeciw, 176 wstrzymało się, a 19 nie głosowało. [4][9]

  4. Zakończone

    Senat przyjął 26 poprawek

    Senat przyjął stanowisko zawierające 26 poprawek do ustawy. [8]

  5. Bieżący etap

    Komisje rozpatrzyły poprawki Senatu

    Komisje rekomendują Sejmowi przyjęcie 18 i odrzucenie 8 z 26 poprawek Senatu. [1][4]

  6. Oficjalny termin

    Termin pierwszej informacji o działalności Straży Granicznej

    Ustawa uchwalona przez Sejm przewiduje przedstawienie tej informacji przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych. [2]

10 w opracowaniu

Dokumenty

  1. Sprawozdanie komisji o uchwale Senatu, druk nr 3023

    Identyfikator: druk sejmowy nr 3023; sprawozdanie komisji z 2 września 2026 r. · wersja SHA-256:28c5666ac7c0b1272f4bba416f74fbfd7c5582374470564682e4de5910491c88

    Publikacja:

    Kancelaria Sejmu

    Dokument publiczny

  2. Tekst ustawy uchwalonej przez Sejm po III czytaniu 31 lipca 2026 r.

    Identyfikator: Sejm X/2411; tekst ustawy po III czytaniu · wersja SHA-256:b4ed739aa3a72428f95664a0f86ed05e83da32370f923d85599b853c7f4248aa

    Kancelaria Sejmu

    Dokument publiczny

  3. Rządowy projekt ustawy, uzasadnienie i ocena skutków regulacji, druk 2411.

    Identyfikator: druk sejmowy nr 2411 · wersja SHA-256:54a9c3fb9ff67306d685fe6e956e789a5081911e6954063000db416e298d8448

    Kancelaria Sejmu — przedłożenie Rady Ministrów

    Dokument publiczny

  4. Urzędowa historia postępowania parlamentarnego i status ustawy.

    Identyfikator: Sejm X/2411-proces · wersja SHA-256:8d23b30e3d02681872e9ff43c276e8480885f85234279e680a2c8ff699764d18

    Kancelaria Sejmu

    Dokument publiczny

  5. Pierwsza opinia Rzecznika Praw Obywatelskich do projektu.

    Identyfikator: RPO II.501.3.2026; opinia z 27 kwietnia 2026 r. · wersja SHA-256:08e17e4c0101b3ca3225907eced6d40e6d57cfe5cde5dfca531feab2a41aeb1a

    Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich

    Dokument publiczny

  6. Uzupełniająca opinia RPO po I czytaniu i dyskusji komisji.

    Identyfikator: RPO II.501.3.2026; opinia uzupełniająca z 14 lipca 2026 r. · wersja SHA-256:99d532468ce71db0c6b138ee74f992eb64b8fd707fcc7d3284e72775bf930fd6

    Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich

    Dokument publiczny

  7. Opinia RPO o ustawie uchwalonej przez Sejm, skierowana do Senatu.

    Identyfikator: RPO II.501.3.2026; opinia z 5 sierpnia 2026 r. · wersja SHA-256:29a0b8c58b2f4eec301c49b1b5ff564461f374bf2e3a819e1449731f46a5d1f6

    Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich

    Dokument publiczny

  8. Uchwała Senatu z 6 sierpnia 2026 r. zawierająca 26 poprawek i uzasadnienie.

    Identyfikator: druk sejmowy nr 2991; uchwała Senatu z 6 sierpnia 2026 r. · wersja SHA-256:4823d857bc8f8279014b2186118fee33fb328b9e8dc5527632723872386ccfc5

    Kancelaria Sejmu — druk zawierający uchwałę Senatu

    Dokument publiczny

  9. Dane głosowania Sejmu nad całością projektu 31 lipca 2026 r.

    Identyfikator: Sejm X/63/18 · wersja SHA-256:26cd93178155a0d9612b2058fdb93e8aa2f112f89e1bba6de671df705eb21517

    Kancelaria Sejmu

    Dokument publiczny

  10. Imienny wykaz głosowania Sejmu nad całością projektu.

    Identyfikator: Sejm X/63/18/PDF · wersja SHA-256:bb213c1198d3a29cfa5f6f6c72523d9ccca865fc312a67d3337fbf368a5b7e10

    Kancelaria Sejmu

    Dokument publiczny

Źródła, AI i zatwierdzenie

Jak powstało to opracowanie

Ostatnia aktualizacja: . Czas czytania skrótu powyżej: około 3 min. Dalsze sekcje są materiałem uzupełniającym.

Zaktualizowaliśmy Sprawę po rozpatrzeniu 2 września 2026 r. poprawek Senatu przez komisje sejmowe.

Wróć do wszystkich spraw