Przejdź do głównej treści

Legislacja

Ochrona produkcji rolnej na wsiPolska

Dwa projekty mają chronić legalną produkcję rolną przed sporami o uciążliwości

Sejm skierował do pierwszego czytania dwa odrębne projekty: prezydencki nr 3032 i rządowy nr 3029. Oba wzmacniają ochronę legalnej działalności rolnej i informowanie nabywców, lecz różnią się zakresem procedur sądowych i przepisów przejściowych.

Pytanie rozstrzygane w tej sprawie: Który model ochrony legalnej produkcji rolnej przed roszczeniami o typowy hałas, zapachy i inne uciążliwości powinien przyjąć Sejm?

OrganSejm Rzeczypospolitej Polskiej

organ prowadzący postępowanie ustawodawcze

Bieżący etapPierwsze czytanie

Ostatnia zmiana:

Co dalejPierwsze czytania na posiedzeniu Sejmu

Sejm ma przeprowadzić pierwsze czytanie obu odrębnych projektów; oficjalne przebiegi nie podają terminu ani decyzji o wspólnym rozpatrywaniu.

Oficjalnie zapowiedziane

[3][4]

Najważniejsze różnice

Sedno sporu

  1. Zakres ochrony działalności rolnej

    Projekt prezydencki tworzy szerszy zestaw reguł materialnych i procesowych; projekt rządowy skupia się na domniemaniu cywilnoprawnym i informacji dla nabywcy. [1][2]

  2. Wpływ na sprawy już trwające

    Projekt prezydencki ma objąć także postępowania w toku, natomiast projekt rządowy pozostawia je pod dotychczasowymi przepisami. [1][2]

  3. Skutek braku oświadczenia notarialnego

    Rządowy projekt wiąże brak wymaganego oświadczenia nabywcy z nieważnością czynności; oba projekty różnią się szczegółami obowiązku informacyjnego. [1][2]

Skutki dla ludzi i instytucji

Co to oznacza w praktyce

  1. Silniejsza pozycja legalnie działających rolników

    Rolnicy spełniający wymogi prawa mają łatwiej wykazywać, że typowe skutki produkcji nie uzasadniają ograniczenia działalności. [1][2]

  2. Wyższy próg dla roszczeń o typowe uciążliwości

    Mieszkańcy nadal będą mogli dochodzić ochrony, ale ustawowe domniemanie zmieni punkt wyjścia oceny legalnej działalności rolnej. [1][2]

  3. Obowiązkowa informacja przy zakupie

    Kupujący nieruchomość na obszarze objętym regulacją ma potwierdzić świadomość typowych uciążliwości. [1][2]

  4. Dwa warianty prowadzenia sporów

    Wybór projektu zdecyduje, czy nowe zasady obejmą także próbę polubowną, środki łagodzące i sprawy w toku. [1][2]

Zakres decyzji

Co się zmienia

  1. Domniemanie typowych oddziaływań

    Oba projekty zakładają, że legalna działalność rolna prowadzona według właściwych zasad co do zasady mieści się w przeciętnej mierze oddziaływań sąsiedzkich. [1][2]

  2. Informacja dla nabywców nieruchomości

    Oba projekty przewidują notarialne poinformowanie nabywcy o możliwym hałasie, zapachach, ruchu i innych skutkach produkcji rolnej. [1][2]

  3. Dodatkowe reguły postępowania w projekcie prezydenckim

    Projekt nr 3032 dodaje próbę polubowną, udział izby rolniczej, pierwszeństwo środków łagodzących i zasadę zakazu działalności jako ostateczności. [2]

  4. Informacja przez doradztwo rolnicze

    Projekt rządowy przypisuje ośrodkom doradztwa rolniczego zadania informacyjne dotyczące produkcyjnego charakteru obszarów. [1]

Projekt a wynik prac

Co zmieniło się podczas prac

  1. Dwa odrębne projekty

    Wcześniej
    Prezydent wniósł projekt nr 3032 w kwietniu, a Rada Ministrów projekt nr 3029 w sierpniu 2026 r.
    Po zmianie
    1 września oba projekty skierowano osobno do pierwszego czytania na posiedzeniu Sejmu; oficjalny przebieg nie informuje o ich połączeniu. [3][4]

2 udokumentowane

Stanowiska

Skala opisuje relację stanowiska do tej konkretnej decyzji. Nie ocenia prawdziwości argumentów ani uczestnika. Szczegółowe argumenty i podstawę dokumentową można rozwinąć na każdej karcie.

Stanowiska wobec tej decyzji
  • Prezydent Rzeczypospolitej PolskiejZdecydowanie za
  • Rada MinistrówZdecydowanie za

Relacja do decyzji: Zdecydowanie za

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej

wnioskodawca projektu nr 3032

Prezydent proponuje szeroki zestaw reguł chroniących legalną produkcję rolną przed nieproporcjonalnymi ograniczeniami, z wyjątkami dla poważnego zagrożenia zdrowia lub środowiska.

Argumenty i podstawa dokumentowa

Najważniejsze argumenty

  • Legalne, typowe oddziaływania działalności rolnej mają korzystać z domniemania, że mieszczą się w przeciętnej mierze wymaganej przez prawo sąsiedzkie. [2]
  • Sąd ma najpierw rozważyć środki ograniczające uciążliwości, a zakaz działalności stosować jako rozwiązanie ostateczne. [2]
  • Przed wniesieniem sprawy ma być podejmowana próba polubownego rozwiązania sporu, a izba rolnicza będzie mogła przystąpić do postępowania. [2]
  • Ochrona legalnej działalności nie ma obejmować sytuacji poważnego i bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia ludzi lub środowiska. [2]

Postulowana zmiana: Przyjęcie prezydenckiego modelu obejmującego domniemania, obowiązek próby polubownej i pierwszeństwo środków łagodzących.

Stanowisko z [2][4]

Relacja do decyzji: Zdecydowanie za

Rada Ministrów

wnioskodawca projektu nr 3029

Rząd proponuje węższy model oparty na domniemaniu w Kodeksie cywilnym i obowiązku informowania nabywców nieruchomości o typowych uciążliwościach produkcji rolnej.

Argumenty i podstawa dokumentowa

Najważniejsze argumenty

  • Zgodne z prawem oddziaływania działalności rolnej prowadzonej według dobrych praktyk mają być domniemywane jako mieszczące się w przeciętnej mierze. [1]
  • Domniemanie ma działać na określonym obszarze ewidencyjnym, jeżeli działalność była legalna i nie zwiększyła istotnie intensywności. [1]
  • Nabywca nieruchomości ma w akcie notarialnym potwierdzić wiedzę o możliwym hałasie, zapachach i ruchu związanym z rolnictwem; brak oświadczenia ma skutkować nieważnością czynności. [1]
  • Ośrodki doradztwa rolniczego mają wspierać dostęp do informacji o charakterze produkcyjnym obszaru. [1]

Postulowana zmiana: Przyjęcie rządowego modelu domniemania cywilnoprawnego i notarialnej informacji dla nabywców.

Stanowisko z [1][3]

Porównanie argumentów

Najważniejsze różnice w argumentach

Zakres instrumentów

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Domniemania wraz z próbą polubowną, udziałem izby rolniczej i pierwszeństwem łagodzenia uciążliwości. [2]
Rada Ministrów
Domniemanie w prawie sąsiedzkim, obowiązek notarialny i zadanie informacyjne ośrodków doradztwa. [1]

Sprawy w toku

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Nowe reguły mają być stosowane także w już trwających postępowaniach. [2]
Rada Ministrów
Do postępowań wszczętych wcześniej mają być stosowane przepisy dotychczasowe. [1]

Informacja dla nabywcy

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Notarialne uprzedzenie o produkcyjnym charakterze obszaru i typowych oddziaływaniach. [2]
Rada Ministrów
Oświadczenie wiedzy w akcie notarialnym pod rygorem nieważności czynności. [1]

Dalsze etapy i scenariusze

Co może wydarzyć się dalej

  1. Zapowiedziany krok urzędowy

    Pierwsze czytania obu projektów

    Sejm ma przeprowadzić pierwsze czytanie każdego projektu; terminów nie wskazano. [3][4]

Wersje opracowania

Historia zmian w Wielogłosie

To daty publikacji i korekt opracowania. Daty urzędowych etapów sprawy pokazujemy osobno w przebiegu poniżej.

  1. Rewizja 1

    Pierwsza publikacja

    Pierwszą zatwierdzoną wersję opracowania udostępniono w Wielogłosie.

    Źródła tej zmiany

Etapy i terminy

Przebieg sprawy

  1. Zakończone

    Wpływ projektu prezydenckiego

    Do Sejmu wpłynął projekt nr 3032. [4]

  2. Zakończone

    Wpływ projektu rządowego

    Do Sejmu wpłynął projekt nr 3029. [3]

  3. Bieżący etap

    Skierowanie obu projektów do pierwszego czytania

    Oba projekty skierowano osobno do pierwszego czytania na posiedzeniu Sejmu. [3][4]

4 w opracowaniu

Dokumenty

  1. Rządowy projekt ochrony rolniczych funkcji produkcyjnych wsi, druk nr 3029

    Identyfikator: druk sejmowy nr 3029 · wersja SHA-256:6e131f6f8af894d8dde2d6d6339a71ce604a81cf6d4b72604f28c12bef66fe3c

    Publikacja:

    Kancelaria Sejmu — przedłożenie Rady Ministrów

    Dokument publiczny
  2. Prezydencki projekt ochrony funkcji produkcyjnej wsi, druk nr 3032

    Identyfikator: druk sejmowy nr 3032 · wersja SHA-256:7e07ec1c0d4625ab1a6b38ec58f3251bcb27ad1321081523f9e17b714db9c3bd

    Publikacja:

    Kancelaria Sejmu — przedłożenie Prezydenta RP

    Dokument publiczny
  3. Przebieg procesu projektu nr 3029

    Identyfikator: Sejm X/3029-proces · wersja SHA-256:52ff76062085d9b5bef49be8ea0a2445c1efab76c19880a5940a095bd1be0219

    Kancelaria Sejmu

    Dokument publiczny
  4. Przebieg procesu projektu nr 3032

    Identyfikator: Sejm X/3032-proces · wersja SHA-256:3bf6dafa75c4d8bb7a7bd3c2f226e210f172d5366dc174dfcdf5a46a9dd5e03f

    Kancelaria Sejmu

    Dokument publiczny

Źródła, AI i zatwierdzenie

Jak powstało to opracowanie

Ostatnia aktualizacja: . Czas czytania skrótu powyżej: około 4 min. Dalsze sekcje są materiałem uzupełniającym.