Przejdź do głównej treści
Wielogłos
Wszystkie sprawy

Legislacja

Gwarancje w postępowaniu karnymPolska

Prezydent ponowił część reformy procedury karnej po utrzymaniu weta

Po uchwaleniu, wecie i nieudanej próbie ponownego uchwalenia wcześniejszej ustawy z druku 1600 Prezydent złożył projekt nr 3066. Obejmuje on szeroki pakiet gwarancji procesowych i zmian w tymczasowym aresztowaniu; 3 września skierowano go do pierwszego czytania.

Pytanie rozstrzygane w tej sprawie: Czy przyjąć prezydencki projekt zmian w procedurze karnej jako nową ścieżkę po utrzymanym wecie wcześniejszej, szerszej ustawy?

OrganSejm Rzeczypospolitej Polskiej

organ prowadzący postępowanie ustawodawcze

Bieżący etapPierwsze czytanie

Ostatnia zmiana:

Co dalejPierwsze czytanie projektu nr 3066

Sejm ma przeprowadzić pierwsze czytanie projektu; oficjalny przebieg nie podaje terminu.

Oficjalnie zapowiedziane

[3]

Najważniejsze różnice

Sedno sporu

  1. Gwarancje jednostki a skuteczność ścigania

    Historia weta pokazuje spór o to, które zmiany wzmacniają rzetelny proces bez tworzenia niejasności i ryzyka dla skuteczności postępowań. [1][2]

  2. Zakres nowego projektu

    Projekt nr 3066 przedstawiono jako zbiór rozwiązań niebudzących zastrzeżeń Prezydenta, lecz nadal jest to obszerna reforma wielu ustaw i procedur. [1]

  3. Koszty i gotowość instytucji

    Nowe prawa do tłumaczenia, obrońcy i rejestracji czynności wymagają finansowania oraz dostępnych kadr; część kosztów oszacowano z ograniczoną precyzją. [1]

Skutki dla ludzi i instytucji

Co to oznacza w praktyce

  1. Szersze gwarancje obrony

    Osoby objęte postępowaniem mają zyskać szerszy dostęp do informacji, tłumacza, obrońcy i jawnych podstaw wniosku aresztowego. [1]

  2. Szczególna ochrona osób poniżej 18 lat

    Dzieci będą objęte obowiązkową obroną i dodatkowymi zasadami informowania oraz rejestrowania czynności. [1]

  3. Zmiana organizacji postępowań

    Sądy, prokuratura, Policja, Straż Graniczna i inne organy będą musiały dostosować czynności, systemy i zasoby. [1]

  4. Dalsze gwarancje dla pokrzywdzonych

    Projekt zmienia także zasady informacji, wsparcia i ochrony części pokrzywdzonych. [1]

Zakres decyzji

Co się zmienia

  1. Szersze prawo do tłumacza

    Projekt rozszerza pomoc tłumacza w kontaktach z obrońcą, obejmuje osoby głuche lub nieme i pozwala żądać tłumaczenia dokumentów istotnych dla obrony. [1]

  2. Obowiązkowa obrona dzieci

    Podejrzany lub oskarżony, który nie ukończył 18 lat, ma co do zasady korzystać z obrońcy podczas przesłuchania i określonych czynności. [1]

  3. Jawna podstawa tymczasowego aresztowania

    Podstawą decyzji o areszcie mają być ustalenia z dowodów jawnych dla oskarżonego i obrońcy; projekt nakazuje też doręczenie wniosku aresztowego. [1]

  4. Zmiany w tymczasowym aresztowaniu

    Projekt usuwa zdalne posiedzenia aresztowe i podnosi z 8 do 10 lat próg surowości kary dla szczególnej przesłanki aresztu, zachowując wskazane wyjątki. [1]

  5. Szeroki pakiet zmian procesowych

    Projekt zmienia zasady m.in. dostępu do obrońcy, kontroli dowodów, apelacji, ochrony pokrzywdzonych i wykonywania europejskich instrumentów współpracy. [1]

Projekt a wynik prac

Co zmieniło się podczas prac

  1. Uchwalenie wcześniejszej ustawy

    Wcześniej
    Sejm uchwalił ustawę wywodzącą się z ośmiu projektów, z drukiem 1600 jako wiodącym, a następnie przyjął poprawki Senatu.
    Po zmianie
    27 lutego 2026 r. ustawa została przekazana Prezydentowi do podpisu. [2]

  2. Weto nie zostało odrzucone

    Wcześniej
    Prezydent odmówił podpisania ustawy 13 marca 2026 r.
    Po zmianie
    27 marca za ponownym uchwaleniem głosowało 244 posłów, mniej niż wymagana większość 264; ustawa nie została uchwalona ponownie. [2]

  3. Nowy projekt prezydencki

    Wcześniej
    Wcześniejsza ustawa zakończyła bieg po utrzymaniu weta.
    Po zmianie
    Tego samego dnia wpłynął nowy projekt prezydencki, później oznaczony numerem 3066, obejmujący rozwiązania zaakceptowane przez wnioskodawcę. [1][2][3]

1 udokumentowane

Stanowiska

Skala opisuje relację stanowiska do tej konkretnej decyzji. Nie ocenia prawdziwości argumentów ani uczestnika. Szczegółowe argumenty i podstawę dokumentową można rozwinąć na każdej karcie.

Stanowiska wobec tej decyzji
  • Prezydent Rzeczypospolitej PolskiejZdecydowanie za

Relacja do decyzji: Zdecydowanie za

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej

wnioskodawca projektu nr 3066 i autor weta wcześniejszej ustawy

Prezydent popiera ponowne przeprowadzenie szerokiej reformy procedury karnej w zakresie rozwiązań, które według niego nie budzą zastrzeżeń konstytucyjnych i systemowych po wecie wcześniejszej ustawy.

Argumenty i podstawa dokumentowa

Najważniejsze argumenty

  • Projekt ma wdrożyć i doprecyzować prawa wynikające z wielu dyrektyw UE, w tym tłumaczenie, informację, dostęp do obrońcy oraz ochronę pokrzywdzonych i dzieci. [1]
  • Oskarżony niewładający językiem polskim ma otrzymać szerszą pomoc tłumacza w kontakcie z obrońcą oraz możliwość żądania tłumaczenia dokumentu istotnego dla obrony. [1]
  • Projekt przewiduje m.in. doręczenie wniosku aresztowego, odejście od zdalnych posiedzeń aresztowych i podniesienie progu surowości kary z 8 do 10 lat dla szczególnej przesłanki aresztu, z wymienionymi wyjątkami. [1]
  • Wcześniejsza ustawa oparta na ośmiu projektach została zawetowana; Prezydent wskazywał m.in. na nieostrość nowej definicji podejrzanego i ryzyko osłabienia skuteczności postępowań. [1][2]
  • Uzasadnienie identyfikuje dodatkowe koszty Policji, Straży Granicznej, sądów, prokuratury i KAS oraz potrzebę przygotowania zasobów tłumaczy i obrońców. [1]

Postulowana zmiana: Uchwalenie projektu nr 3066 jako nowej ścieżki po utrzymaniu weta do ustawy wywodzącej się z druku nr 1600.

Porównanie argumentów

Najważniejsze różnice w argumentach

Cel nowej ścieżki

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Ponowne procedowanie rozwiązań uznanych przez Prezydenta za zgodne ze standardami konstytucyjnymi i międzynarodowymi. [1]

Granica reformy

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej
Wzmocnienie gwarancji procesowych bez powtórzenia całego kształtu zawetowanej ustawy. [1][2]

Rozstrzygnięcie

Wynik głosowania

Sejm nie uzyskał większości trzech piątych potrzebnej do ponownego uchwalenia ustawy po wecie.

Za: 244Przeciw: 180Wstrzymujący się: 16Nie głosowało: 20
  • 244 za
  • 180 przeciw
  • 16 wstrzymujący się
  • 20 nie głosowało
Uprawnionych
460
Oddano głosów
440
Udział
95.7%
Różnica za–przeciw
64

Podział na grupy: Pakiet źródłowy nie zawiera zestawienia wyników według klubów.

Głosowanie: [2]

Dalsze etapy i scenariusze

Co może wydarzyć się dalej

  1. Zapowiedziany krok urzędowy

    Pierwsze czytanie na posiedzeniu Sejmu

    Projekt nr 3066 został skierowany do pierwszego czytania na posiedzeniu Sejmu; termin nie został wskazany. [3]

Wersje opracowania

Historia zmian w Wielogłosie

To daty publikacji i korekt opracowania. Daty urzędowych etapów sprawy pokazujemy osobno w przebiegu poniżej.

  1. Rewizja 2

    Korekta opracowania

    Zaktualizowaliśmy Sprawę na podstawie pełniejszego zestawu urzędowych źródeł i uzupełniliśmy jej opis.

    • Zmieniono opis: opis metody.
    • Dokument: Sejm X/3066-proces, wersja SHA-256:9d9c69c88b759d5c632664ab80ba41316b1ae11c1c0bbfff4f5622ed5d133972.

    Źródła tej zmiany

  2. Rewizja 1

    Pierwsza publikacja

    Pierwszą zatwierdzoną wersję opracowania udostępniono w Wielogłosie.

    Źródła tej zmiany

Zobacz pełną historię

Etapy i terminy

Przebieg sprawy

  1. Zakończone

    Wpływ projektu nr 1600

    Rządowy projekt nr 1600 stał się projektem wiodącym dla wspólnych prac nad ośmioma inicjatywami. [2]

  2. Zakończone

    Uchwalenie wcześniejszej ustawy

    Sejm uchwalił ustawę 240 głosami za, przy 174 przeciw i 20 wstrzymujących się. [2]

  3. Zakończone

    Poprawki Senatu

    Senat wniósł cztery poprawki, które Sejm później przyjął. [2]

  4. Zakończone

    Przekazanie ustawy Prezydentowi

    Ostateczny tekst ustawy przekazano Prezydentowi do podpisu. [2]

  5. Zakończone

    Weto Prezydenta

    Prezydent odmówił podpisania ustawy i zwrócił ją Sejmowi do ponownego rozpatrzenia. [2]

  6. Zakończone

    Sejm nie uchwalił ustawy ponownie

    Za odrzuceniem weta zabrakło wymaganej większości trzech piątych. [2]

  7. Zakończone

    Wpływ nowego projektu prezydenckiego

    Do Sejmu wpłynął projekt później oznaczony numerem 3066. [1][3]

  8. Bieżący etap

    Skierowanie do pierwszego czytania

    Projekt nr 3066 skierowano do pierwszego czytania na posiedzeniu Sejmu. [3]

3 w opracowaniu

Dokumenty

  1. Prezydencki projekt zmian w procedurze karnej, druk nr 3066

    Identyfikator: druk sejmowy nr 3066 · wersja SHA-256:b18e6ebdf7c38b1a10aa4ca41b2e4fc7d6ad437c6c60de637e6d09e4daa468d2

    Publikacja:

    Kancelaria Sejmu — przedłożenie Prezydenta RP

    Dokument publiczny

  2. Przebieg wcześniejszego projektu i weta, druk nr 1600

    Identyfikator: Sejm X/1600-proces · wersja SHA-256:146ba2b1813dd4b65f80c10e0c426ac56112376661f52900f0413505023bfb3b

    Kancelaria Sejmu

    Dokument publiczny

  3. Przebieg procesu projektu nr 3066

    Identyfikator: Sejm X/3066-proces · wersja SHA-256:9d9c69c88b759d5c632664ab80ba41316b1ae11c1c0bbfff4f5622ed5d133972

    Kancelaria Sejmu

    Dokument publiczny

Źródła, AI i zatwierdzenie

Jak powstało to opracowanie

Ostatnia aktualizacja: . Czas czytania skrótu powyżej: około 5 min. Dalsze sekcje są materiałem uzupełniającym.

Zaktualizowaliśmy Sprawę na podstawie pełniejszego zestawu urzędowych źródeł i uzupełniliśmy jej opis.

Wróć do wszystkich spraw